Điều trị thoái hóa khớp ở người cao tuổi

Thoái hóa khớp là quá trình lão hóa của tổ chức sụn khớp, đầu xương và các tổ chức phần mềm quanh khớp, đây là một quá trình tất yếu ở người có tuổi. Việc điều trị tuy không đảo ngược quá trình này nhưng có thể làm quá trình này chậm lại, giảm đau và duy trì chức năng vận động của khớp. Điều này vô cùng có ý nghĩa với cuộc sống của người có tuổi. Để đạt được kết quả điều trị cần có sự phối hợp hài hòa giữa điều trị bằng thuốc và các biện pháp điều trị không dùng thuốc trong đó thuốc không phải là yếu tố quyết định.

Với các tiến bộ của y học, tuổi thọ của con người đã đạt tới con số 70 ở hầu hết các quốc gia và 80 ở nhiều quốc gia trên thế giới vì vậy tuổi 70, trên 70, trên 75 không còn được coi là tuổi "cổ lai hy" nữa. Số người có tuổi (trên 65) và lớn tuổi (trên 75) ngày càng gia tăng và chiếm một vị trí quan trọng trong xã hội. Khi tuổi thọ của con người càng cao, tỷ lệ mắc bệnh thoái hóa khớp sẽ càng cao vì cũng như mọi quá trình sống, con người vẫn phải phát triển theo quy luật chung của tạo hóa: Sinh - Lão. Và khi có tuổi, mỗi chúng ta thường khó tránh khỏi hiện tượng đau nhức xương khớp và hạn chế khả năng vận động do các khớp bị thoái hóa. Đây là nguyên nhân chính gây đau đớn, giảm khả năng vận động và giảm chất lượng cuộc sống của con người khi bước qua tuổi 70. Điều trị thoái hóa khớp ở người có tuổi là góp phần chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng sống cho người có tuổi vì mục tiêu "Sức khỏe cho người có tuổi" của ngành Y tế nước ta và của Tổ chức Y tế Thế giới.

ĐIỀU TRỊ THOÁI HÓA KHỚP Ở NGƯỜI CÓ TUỒI

Con người vẫn được coi là một cỗ máy hoàn hảo nhất của tạo hóa và dù hoàn hảo đến mấy, dù con người có cố gắng đến mấy thì các bộ phận trong cơ thể cũng bị thay đổi theo thời gian. Tỷ lệ bị thoái hóa khớp tăng theo tuổi, nếu dưới 35 tuổi tỷ lệ bệnh là 30% thì trên 65 tuổi tỷ lệ bệnh là 60%, trên 75 tuổi tỷ lệ bệnh là trên 70% và trên 80 tuổi tỷ lệ bệnh lên tới 85%. Các tiến bộ khoa học kỹ thuật về gen, di truyền đã cho phép con người thực hiện thành công nhiều trường hợp ghép các cơ quan như thận, phổi, tim, khớp, xương, da, giác mạc....để thay thế các bộ phận, cơ quan bị hư hỏng, cứu nhiều người thoát khỏi những căn bệnh hiểm nghèo. Tuy nhiên việc thay thế các cơ quan của con người nói chung hay thay thế các khớp bị thoái hóa và mất chức năng vận động nói riêng còn gặp nhiều khó khăn, tốn kém và chưa thể thực hiện rộng rãi đặc biệt trong hoàn cảnh nước ta. Mặc dù chưa có một biện pháp nào thật hữu hiệu để "cải lão hoàn đồng" nhưng với những kiến thức y học ngày càng hoàn thiện chúng ta có thể điều trị khỏi, hoặc có thể làm quá trình thoái hóa chậm lại, giữ gìn và bảo vệ các tổ chức, cơ quan trong đó có sụn khớp nhờ đó có thể duy trì được chức năng vận động của con người cho đến cuối cuộc đời.

Điều trị thoái hóa khớp ở người có tuổi nhằm hai mục đích chính là: Giảm đau và Giữ gìn, duy trì chức năng vận động của khớp.

1. Giảm đau: Hiện tượng đau do thoái hóa khớp ở người có tuổi có thể được kiểm soát bằng thuốc và các biện pháp không dùng thuốc.

· Giảm đau bằng thuốc: Chúng ta đã biết tuổi tác là một yếu tố thuận lợi dễ xảy ra các phản ứng có hại của thuốc nên việc sử dụng thuốc ở người có tuổi cần rất thận trọng, cần có sự chỉ dẫn và theo dõi của thầy thuốc và cần hết sức tránh việc lạm dụng thuốc đặc biệt là các thuốc kháng viêm. Việc sử dụng thuốc tuỳ tiện, thiếu chỉ dẫn, thiếu theo dõi sẽ khó tránh khỏi những tai biến đáng tiếc như gây đau dạ dày, suy thận ..., ảnh hưởng xấu tới sức khỏe làm giảm chất lượng sống, giảm tuổi thọ đồng thời làm tăng các chi phí y tế liên quan. Các thuốc dùng để giảm đau gồm:

- Các thuốc giảm đau đơn thuần: Paracetamol, Aspirin, Idarac, Tramadol...

- Các thuốc kháng viêm giảm đau không có Steroid: Diclofenac, Ibuprofen, Meloxicam, Tenoxicam... được dùng khi cần thiết, trong những giai đoạn cụ thể.

- Corticosteroid chích vào khớp hoặc tại chỗ (khi có chỉ định)

- Chất thay thế dịch khớp (Hyaluronic acid) chích vào khớp gối (khi có chỉ định)

(Lưu ý việc chích thuốc và khớp hoặc tại chỗ nhất thiết phải do các bác sỹ chuyên khoa thực hiện trong điều kiện bảo đảm vô trùng, và không được chích quá 4 mũi vào cùng một khớp trong một năm)

· Giảm đau bằng các biện pháp không dùng thuốc: các biện pháp này vừa làm giảm đau vừa là biện pháp tốt nhất để hạn chế việc sử dụng thuốc giảm đau vì vậy có vai trò rất quan trọng trong điều trị thoái hóa khớp ở người có tuổi:

- Giáo dục sức khỏe để người bệnh hiểu căn bệnh của mình và các nguyên tắc cơ bản để tự luyện tập, chăm sóc, bảo vệ và duy trì chức năng vận động của khớp, tránh quá tải khớp ( béo phì, mang vác nặng), tránh các động tác xấu (ngồi xổm, ngồi bó gối, đi lên xuống thang bộ, đứng lâu...), tránh "lãng phí" khớp.

- Có chế độ sinh hoạt đúng mức và phù hợp với tình trạng của khớp, giảm sự tỳ đè lên khớp (giảm cân nặng, có gậy chống hoặc nạng để giảm bớt lực tỳ đè lên khớp gối khi đi lại, có ghế ngồi vừa tầm và chỗ vịn để tránh chịu lực cho khớp gối khi đứng lên hay ngồi xuống, có giầy, dép phù hợp với tình trạng bàn chân, có đồ dùng phù hợp với tình trạng bàn tay để thực hiện các công việc hàng ngày...).

- Các biện pháp: xoa bóp, châm cứu, nhiệt, kích thích các đầu mút thần kinh bằng điện (TEN), yoga, đi bộ, đạp xe...

- Sự hỗ trợ tinh thần, sự khuyến khích, động viên và cảm thông của thầy thuốc, của người thân, của bạn bè, của các tổ chức xã hội... là những nguồn lực tinh thần quí báu làm cho người bệnh giảm bớt đau đớn, buồn nản, bi quan, có ý thức cố gắng vượt lên các hạn chế của bệnh tật.

2. Giữ gìn, duy trì chức năng vận động của khớp

· Tập luyện để tăng cường sức cơ và khối lượng cơ, đặc biệt cơ tứ đầu đùi, cơ lưng, cơ quanh vai... để tăng cường hoạt động của các khớp gối, cột sống, vai...

· Duy trì một chế độ tập luyện và phục hồi chức năng đều đặn, hết sức tránh việc bất động khớp (trừ giai đoạn đang viêm cấp) vì khi không vận động khớp sẽ dễ dàng bị cứng, giảm tiết dịch khớp, xơ hóa các dây chằng, teo cơ, loãng xương, dính khớp và mất dần chức năng của khớp.

· Thực hiện chế độ "Tiết kiệm khớp". Sụn khớp là một tổ chức bao bọc các đầu xương của khớp, có tác dụng điều chỉnh sự đàn hồi và chịu lực cho khớp, nhờ sụn khớp mà hai đầu xương tách rời và khớp có thể vận động được. Tổn thương cơ bản của thoái hóa khớp là tổn thương sụn khớp do hiện tượng lão hóa và do bị chịu lực kéo dài. Sụn khớp là một tổ chức rất khó tái tạo, giống như "vốn liếng" trời cho chỉ có chừng đó nếu sử dụng lãng phí sụn khớp sẽ mòn hết, hai đầu xương sẽ không bị ngăn cách và vận động của khớp sẽ bị cản trở. Chế độ "Tiết kiệm khớp" sẽ giúp mỗi người biết cách sử dụng khớp hợp lý, tránh các động tác xấu, tránh các động tác không cần thiết, tránh sử dụng hết "vốn liếng" trước thời hạn.

· Bồi dưỡng sụn khớp, xương và các tổ chức quanh khớp bằng chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, vitamin và khóang chất (protein, calcium, vitamin D, vitamin nhóm B ...)

. Người bị bệnh thoái hóa khớp tốt nhất nên điều trị bệnh viêm khớp theo Đông y, vì chỉ có thuốc đông y mới đi vào căn nguyên của bệnh để điều trị, do đó mới chữa khỏi được bệnh này. Đặc biệt bệnh này là bệnh mãn tính nên phải điều trị lâu dài, vì thế điều trị bằng thuốc Đông y rất an toàn và cho hiệu quả lâu dài, không gây tác dụng phụ cho dạ dày, thận.

· Phẫu thuật thay khớp (thường là khớp háng và khớp gối) là một tiến bộ lớn của y học, tiến bộ này đã giúp cho nhiều người có tuổi thoát khỏi tàn phế. Tuy nhiên các phẫu thuật này thường được thực hiện ở các nước Âu, Mỹ (ở Mỹ: 5 triệu người thay khớp háng/năm, đa số do thoái hóa khớp háng. Ở Pháp: 50.000 người thay khớp háng/năm, do thoái hóa khớp háng) vì những điều kiện về kỹ thuật và kinh tế (Chi phí thay khớp háng là 50.000 - 60.000 USD/một khớp, khớp gối là 25.000 - 30.000 USD/một khớp.

KẾT LUẬN

Tuổi thọ của con người càng cao, tỷ lệ mắc bệnh thoái hóa khớp sẽ càng cao. Vấn đề quan trọng nhất trong điều trị thoái hóa khớp ở người có tuổi là sự kết hợp chặt chẽ giữa điều trị bằng thuốc đông y và các biện pháp không dùng thuốc. Việc giáo dục sức khỏe và hướng dẫn các nguyên tắc để phòng bệnh cần được quan tâm hơn và thực hiện sớm, ngay trong các chương trình giáo dục phổ thông và các phương tiện thông tin đại chúng. Rèn luyện cả thể chất và tinh thần là những yếu tố rất cần đối với sức khỏe. Chúng ta cần cố gắng hết sức mình để giúp cho người có tuổi "sống vui, sống khỏe, sống có ích".

Xem chi tiết

Những điều cần biết khi điều trị viêm khớp

Người bệnh viêm khớp cần duy trì cân nặng ở mức bình thường, tập thể dục đều đặn, dùng đậu hũ thay cho thịt và uống nhiều nước. Chườm nóng và chườm lạnh có thể giúp giảm đau.

Viêm khớp là một bệnh lý mạn tính của khớp có đặc tính là viêm và đau. Hậu quả là đưa đến hạn chế hoặc mất cử động khớp. Viêm khớp có rất nhiều dạng, thường gặp nhất là viêm xương khớp (thoái hóa khớp), viêm khớp dạng thấp và viêm khớp dạng thống phong (gout).

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Phạm Thục Lan, trưởng Khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Nhân dân 115, các dạng viêm khớp thường có triệu chứng chung là sưng, nóng, đỏ, đau. Nếu các triệu chứng trên kéo dài trên 2 tuần, tốt nên là nên đến khám bác sĩ chuyên khoa để có cách chữa bệnh viêm khớp hiệu quả, ví dụ như bác sĩ chấn thương chỉnh hình hoặc bác sĩ cơ xương khớp.

Một số lưu ý khi bị viêm khớp

- Tập thể dục đều đặn để duy trì hoạt động linh hoạt của khớp, giúp các cơ và khớp khỏe hơn. 

Trong đó, bơi lội là môn vận động tốt nhất vì ít gây áp lực lên các khớp nhất.

Ngoài ra, các bài tập có động tác uyển chuyển như khiêu vũ giúp duy trì cử động bình thường của khớp, giảm cứng khớp và giúp cải thiện sự linh hoạt. Các bài tập kéo giãn như cử tạ giúp giữ hoặc tăng cường sức mạnh của cơ, giúp chống đỡ và bảo vệ khớp bị viêm. Nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia cử tạ.

Thể dục nhịp điệu hay các bài tập dẻo dai như đạp xe đạp, có thể giúp giảm sưng các khớp, giúp tốt cho tim mạch, giảm cân và cải thiện chức năng toàn thân.

- Nên hỏi ý kiến bác sĩ để chọn bài tập thể dục phù hợp nhất có thể hỗ trợ quá trình điều trị. Bất cứ bài tập nào mà không gây đau hay sưng trầm trọng hơn đều có thể thử để làm giảm triệu chứng viêm khớp.

- Chườm nóng và chườm lạnh có thể giúp giảm đau. Chườm nóng có thể làm giảm sưng, còn chườm lạnh làm tê vùng tổn thương. Tắm nước nóng vòi sen cũng giúp bớt căng các cơ và dịu cơn đau.

- Duy trì cân nặng bình thường. Thừa cân làm tăng sức ép lên các khớp, tăng nguy cơ đau khớp gối, khớp hông và đau thắt lưng.

- Cần vận động đúng tư thế. Các hoạt động thường ngày như khiêng vật nặng, đi lại, chạy... không đúng tư thế sẽ gây nén và xé ổ khớp làm căng các khớp gây viêm khớp.

- Duy trì chế độ ăn cân bằng. Một nguyên nhân của bệnh viêm khớp, đặc biệt là bệnh khớp là acid uric. Tránh dùng các thức ăn giàu purine như bia, thức uống có cồn, cá mòi, cá trích, trứng cá, men bia, thịt, rau đậu, nước thịt, nấm, măng tây, bông cải... gây ứ đọng acid uric.

- Dùng đậu hũ thay cho thịt. Nho đen và một vài loại acid béo có trong cá ví dụ dầu cá hồi, dầu oliu hoặc các loại hạt có chứa những chất hóa học làm giảm chỉ số acid uric và giảm viêm...

- Uống nhiều nước hoặc chất lỏng sẽ giúp làm tan rã acid uric trong máu, nhờ vậy ngăn ngừa sự hình thành các tinh thể acid uric trong khớp.

Xem chi tiết

Chế độ ăn uống sinh hoạt cho người bị bệnh viêm khớp

1. Chế độ ăn uống 
- Ăn nhiều các thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, khẩu phần ăn luôn đảm bảo đủ thịt, cá, trứng, sữa. Không nên kiêng khem quá mức (chỉ kiêng những thực phẩm do bác sĩ chỉ định).

- Dùng nhiều các thực phẩm giàu axit béo omega-3, chất này có tác dụng ngăn chặn phản ứng của hệ miễn dịch gây ra chứng viêm khớp, làm giảm các triệu trứng đau khớp, loại bỏ tình trạng cứng khớp vào buổi sáng. Thực phẩm chứa nhiều axit béo omega-3 là cá, đặc biệt là mỡ cá, các loại cá thu, cá ngừ, cá hồi, cá trích, tôm, cua, dầu cá, dầu đậu nành, dầu hạnh nhân, dầu ô lưu.

- Ăn nhiều các thực phẩm giàu vitamin C, D, E và beta-caroten (tiền vitamin A). Nhờ tác dụng chống oxy hóa nên các vitamin này có thể phòng tránh được một số dạng viêm khớp. Vitamin C và D có tác dụng làm giảm đau – viêm xương khớp, làm chậm sự tiến triển của bệnh. Vitamin E và beta-caroten có tác dụng giảm đau, chống viêm. Các loại vitamin này có nhiều trong rau, củ, quả như ổi, dâu tây, cà chua, cà rốt, bí đỏ, các loại rau xanh và đậu tương, giá đỗ, vừng lạc, mầm lúa mạch …

- Uống đủ nước , mỗi ngày nên uống từ 2.0-2.5  lít nước.

- Các thức ăn nên tránh:

+ Người bị bệnh khớp không nên ăn bắp (ngô), đồ nếp đã qua chế biến vì trong thực phẩm này có nhóm hoạt chất dễ gây nên tình trạng dị ứng dưới dạng viêm khớp.

+ Tất cả những món ăn làm tăng chất mỡ trong máu đều bất lợi cho người đang bị viêm khớp vì xúc tác phản ứng viêm tấy ở mặt trong bao khớp. Do đó không chỉ mỡ, bơ, xúc xích, dăm bông, mà ngay cả bánh kẹo cũng không nên có trong khẩu phần ăn.

+ Người bị đau nhức: kiêng thịt gà, thịt bò, thịt chó, măng, cà pháo, cà chua, khoai tây, chuối tiêu, gia vị cay nóng.

+ Người bị ngứa ở các khớp: kiêng cá, tôm, cua, nhộng, lươn, chạch.

- Tránh hoặc hạn chế các chất kích thích làm tăng tiến triển của bệnh, làm bệnh khớp biến triển xấu đi như rượi, bia, thuốc lá, café.

2. Chế độ sinh hoạt

-  Trong thời gian bị bệnh, mỗi ngày cần tập thể dục, hoạt động khớp xương nhẹ nhàng nhất là vào buổi sáng để giúp các khớp xương hoạt động trơn tru, giảm bớt co cứng cơ, tránh hiện tượng dính khớp. Xoa bóp vùng bị tổn thương giúp cho phục hồi nhanh hơn. Có thể áp dụng các bài tập thể dục trị liệu hay tập bơi, chơi cầu lông, bóng bàn hoặc có thể đi bộ nhẹ nhàng vào buổi sáng, tối. Thậm chí sau khi các triệu chứng bệnh đã khỏi thì vẫn phải kiên trì vận động trong thời gian dài để duy trì các khớp xương ở trạng thái chức năng bình thường. Tránh mang vác nặng, ngồi lâu không thay đổi tư thế làm ảnh hưởng đến cột sống.

-Khi ngồi hay nằm phải đúng tư thế, không nằm co quắp, tránh hiện tượng để các khớp ở trạng thái hoàn toàn không hoạt động trong thời gian dài, gây hậu quả teo cơ bắp co rút xương khớp, gây tàn phế.

- Cần có chế làm việc và nghỉ ngơi hợp lý. Không nên làm việc quá sức gây quá sức chịu đựng của các khớp, gây biến dạng khớp.

Xem chi tiết

Cách điều trị bệnh khô khớp

CÁCH ĐIỀU TRỊ BỆNH KHÔ KHỚP

Khi cuộc sống ngày càng phát triển kéo theo những bộn bề của cuộc sống. Con người cũng theo đó mà hoạt động, lao động cũng nhiều hơn. Xã hội phát triển cũng kéo theo đó là tình trạng ô nhiễm môi trường, thay đổi khí hậu. Mỗi người trong chúng ta luôn luôn có nguy cơ đối mặt với bệnh tật. 

Bệnh khớp là bệnh dễ gặp hiện nay. Nhất là ở độ tuổi trung niên thì càng dễ mắc. Khi các khớp xương bắt đầu có hiện tượng thoái hóa. Các bạn nên bổ sung canxi để xương chắc khỏe.

Khô khớp là hiện tượng các khớp khi vận động phát ra tiếng động lạo xạo hay lục khục. Đây là một triệu chứng của bệnh lý khớp. Khô khớp có thể chỉ biểu hiện đơn độc. Nhưng khô khớp cũng có thể kèm theo các triệu chứng khác của bệnh khớp như sưng, nóng, đỏ khớp, đau khớp, hạn chế vận động. Ở Khoa Khớp, Bệnh viện Bạch Mai hàng ngày có tới 100 bệnh nhân khớp mắc chứng khô khớp đến khám và điều trị.

Vì sao bị khô khớp?

Có 3 nguyên nhân chính gây chứng khô khớp là tổn thương sụn khớp, tổn thương xương dưới sụn và giảm tiết dịch khớp. Khi sụn khớp bị tổn thương, bề mặt khớp không còn trơn nhẵn nữa mà trở nên xù xì, thô ráp, lồi lõm. Theo thời gian, sụn khớp ngày càng mỏng đi, nứt nẻ..., để trơ lại lớp xương nằm bên dưới. Các ụ xương, gai xương xuất hiện trên bề mặt xương có thể cọ xát lên lớp màng xương ở các đầu xương, gây ra tiếng lạo xạo và kèm theo đau. Thoái hóa khớp là nguyên nhân chính dẫn đến khô khớp. Đây là một bệnh rất phổ biến, chiếm tỷ lệ 30% bệnh nhân khớp.

Những người hay mắc chứng khô khớp thường là: người trên 60 tuổi; những người trẻ tuổi không được cung cấp đủ vitamin và khoáng chất; ngoài ra, những người uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá, những người béo phì, người thường xuyên phải lao động nặng do các khớp bị đè nén nhiều hay sự thay đổi hormon như estrogen... cũng dễ bị khô khớp.

Điều trị bệnh khô khớp thế nào?

Đầu tiên là phải phát hiện nguyên nhân bệnh gây chứng khô khớp. Nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì có thể ổn định bệnh trong thời gian dài. Thứ hai là phải dùng các thuốc giúp phục hồi khớp bị tổn thương. Đó là các thuốc chống thoái hóa khớp, chứa các thành phần của sụn khớp như collagen týp 2, glucosamin, chondroitin, axit hyaluronic.

Hiện nay, có cả liệu pháp tiêm acid hyaluronic nội khớp, thường là vào khớp gối, vai. Phương pháp tiêm này nhằm cung cấp acid hyaluronic là một thành phần của dịch khớp, giúp bôi trơn khớp, giảm ma sát, giảm xóc, do vậy, làm khớp vận động trơn tru. Thông thường, bệnh nhân có thể được tiêm 3-5 mũi tiêm vào một khớp, mỗi mũi tiêm cách nhau 1 tuần. Một số nghiên cứu cho thấy, tác dụng giảm đau, bôi trơn khớp kéo dài đến 6 tháng hoặc 1 năm do thuốc tiêm vào kích thích các tế bào sụn và tế bào màng hoạt dịch khớp sản sinh ra acid hyaluronic nội sinh.

Ngoài ra, cần bổ sung canxi vitamin D, các khoáng chất khác như magiê, vitamin K hàng ngày qua các thực phẩm như sữa, rau, trái cây để giúp xương chắc khỏe. Nếu cần thiết có thể bổ sung mỗi ngày 1 viên đa sinh tố chứa magiê, vitamin K, acid folic, vitamin B6 và B12. Chúng ta cần tích cực điều trị và dự phòng khô khớp càng sớm thì kết quả càng cao và càng đỡ tốn kém.

Cách nào để phòng ngừa và hạn chế khô khớp?

Chúng ta có thể làm chậm quá trình khô khớp bằng chế độ ăn uống và tập luyện, vận động đúng mức, phù hợp tình trạng sức khỏe.
Trong chế độ ăn, bạn nên ăn các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, khoáng chất như cá biển, mực, tôm, cua, rong biển hay những loại rau mồng tơi, đậu. Bạn cần hạn chế đồ uống có cồn, bỏ hút thuốc lá, thuốc lào. Bạn cũng cần bảo vệ khớp khỏi các chấn thương.

Trong sinh hoạt hàng ngày, cần tránh các tư thế ngồi xổm, hạn chế lên xuống cầu thang, tránh cúi xuống nhấc vật nặng hay ngồi hàng giờ cong vẹo người ở tư thế xấu khi thêu thùa, may vá, viết lách. Bạn cũng không nên làm động tác bẻ các ngón tay kêu lắc rắc vì sẽ làma chấn thương dây chằng hay mặt khớp. Không nên tập thể hình với mang vác tạ quá nặng ở tư thế đứng hay ngồi. Tránh va chạm mạnh khi chơi các môn thể thao đối kháng như đá bóng, bóng rổ. Bạn nên tập thể dục đều đặn. Những lúc nghỉ giải lao giữa giờ làm việc, bạn nên vươn người, co duỗi tay, chân tại chỗ, làm các bài tập thể dục nhẹ nhàng.

Các bài tập theo sách Suối nguồn tươi trẻ hay tập Thái cực quyền, tập khí công rất có ích cho sự mềm dẻo, linh hoạt của khớp. Trước khi tập thể thao, bạn nên thường xuyên xoa bóp, khởi động cơ thể. Cũng cần có chương trình luyện tập thể thao tăng dần từ nhẹ đến nặng, từ đơn giản đến phức tạp. Khi tập luyện, nên tiến hành từ từ, không tập quá sức. Không nên nôn nóng, đốt cháy giai đoạn. Những môn thể thao có lợi cho xương khớp là đi bộ, đi xe đạp, bơi lội.

Xem chi tiết

Những cách làm giảm đau đầu gối

Khi bị khớp hoặc vận động quá sức hoặc mang vác nặng lâu ngày có thể khiến bạn bị đau đầu gối. Những biện pháp giảm đau dưới đây sẽ rất có ích cho bạn.

Có nhiều nguyên nhân khác nhau khiến bạn bị đau đầu gối như bạn bị bong gân, tổn thương dây chằng đầu gối, bị bệnh viêm khớp, gãy xương và trật khớp… Sau đây là các cách giúp bạn giảm đau đầu gối nhanh và hiệu quả:

Khi bị đau đầu gối do chấn thương hoặc va chạm mạnh hoặc những cơn đau bất thường, việc đầu tiên mà bạn nên làm là chườm đá lạnh liên tục vào đầu gối. Đây là cách gây tê tức thời và giúp bạn làm dịu cơn đau nhanh chóng. Tuy nhiên, bạn lưu ý là phải bọc đá trong túi nhựa hoặc vải mềm, tránh để đá tiếp xúc trực tiếp với da.

Ngoài ra, khi đang bị đau đầu gối cấp bạn nên tránh các hoạt động gập gối, tránh mang giày cao gót hoặc đi các loại giày cứng, không vừa với cỡ chân.

Một chế độ ăn hợp lý sẽ tốt cho bạn trong việc giảm đau khớp gối. Bạn có thể bổ sung các chất dinh dưỡng có trong cá, đầu nành và một số loại quả mọng, bơ, hạt lanh, gừng,… Đồng thời ăn ít muối để không bị giữ nước và làm sưng tấy nơi khớp gối. Để hỗ trợ điều trị bệnh viêm khớp bệnh nhân có thể sử dụng thêm một số thuốc bổ khớp, tăng cường chức năng của khớp.

Đặc biệt, nếu bạn bị đau đầu gối do viêm khớp thì nên chú ý chế độ ăn uống của mình, tránh một số thực phẩm như ớt xanh, cà tím, ớt bột, cà chua và khoai tây hoặc một số loại thực phẩm khác có chứa chất sotanine vì đây là một chất tác động đến khớp và sẽ khiến bệnh nặng hơn.

Trên đây là một số cách giúp bạn giảm đau khớp gối rất nhanh và hiệu quả. Tuy nhiên, bạn nên chú ý các nguyên nhân dẫn đến bệnh đau khớp gối của mình để có biện pháp chữa trị đúng cách, để chữa khỏi bệnh này tốt nhất nên điều trị theo Đông y, vì đông y đi vào căn nguyên của bệnh để điều trị. Đồng thời, nên đi khám bệnh theo định kì để phát hiện sớm và điều trị bệnh cho mau khỏi dứt điểm.

Xem chi tiết

Thoái hóa đốt sống cổ và điều trị nó như thế nào?

Thoái hoá đốt sống cổ hiện nay là một bệnh phổ biến nhất là với dân văn phòng, là tình trạng viêm dày và lắng tụ can-xi ở các dây chằng dọc cổ, gây hẹp các lỗ ra của các rễ thần kinh gây mỏi, tê, đau. Việc chèn ép rễ thần kinh và tuỷ sống còn có thể đưa đến sự thoát vị của các nhân đĩa đệm chèn vào tuỷ sống.

Triệu chứng

Các triệu chứng và mức độ nặng nhẹ ở mỗi người rất khác nhau, nhưng thường thì có dấu hiệu chung sau đây:

Giai đoạn 1

- Bệnh nhân lúc đầu cảm thấy cổ cứng, khó xoay chuyển, có dấu hiệu hơi đau khi cúi xuống.

- Từ từ không cúi , nhưng cổ thấy đau hơi nhức , rồi đau lan xuống gây tê mỏi vai.

- Đau khớp cổ và vai , khi nằm trăn trở khó khăn , lúc này vai đau nhiều .

Giai đoạn 2

- Đau đầu thường xuyên không rõ nguyên nhân.

- Các động tác cổ bị vướng quay và đau nhiều, có thể thỉnh thoảng bị vẹo cổ.

- Có những lúc cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, đau lan ra đầu.

Giai đoạn 3

- Nhức đầu ở vùng chẩm , vùng trán , đau từ gáy lan xuống bả vai

- Đau một bên cánh tay hay cả hai bênh cánh tay .

- Mất cảm giác khéo léo của bàn tay, bị tê

- Hai cánh tay từ từ nặng và tê , nếu không chữa thì có thể dễ dàng bị liệt .

- Thỉnh thoảng bệnh nhân còn có triệu chứng nấc cục, ngáp chảy nước mắt, nằm xuống , ngồi dậy chóng mặt.

Điều trị

1. Uống thuốc Tây y chỉ giảm đau , hết thuốc thì bệnh lại đâu vào đấy. Loại bệnh nầy can thiệp bằng thuốc tây thì không đạt hiệu quả như mong muốn. Bệnh này muốn khỏi hẳn, tốt nhất nên điều trị theo Đông y, vì chỉ có đông y mới đi vào căn nguyên của bệnh để điều trị nên cho hiệu quả điều trị cao nhất. Mặt khác, thuốc đông y lại rất an toàn, không gây tác dụng phụ cho dạ dày và thận ...

2 . Vật lý trị liệu : dùng chiếu đèn hồng ngoại, thiết bị treo cột sống cổ , có phần giảm đau tích cực lúc đầu, nhưng về lâu về dài thì cũng không hết được . Bệnh tái đi , tái lại .

3 . Châm cứu : cũng giống như vật lý trị liệu , khai thông các huyệt đạo làm cho bệnh nhân cảm thấy thật đễ chịu .Nhưng phần gân cơ co cụm không giải quyết được , vì vậy mà ở giai đoạn 3, hoàn toàn châm cứu không can thiệp được .

Xem chi tiết

Tràn dịch ổ khớp do tập thể dục sai cách

Không chỉ vận động viên, người lớn tuổi, bệnh nhân béo phì mới có nguy cơ cao bị viêm màng hoạt dịch, tràn dịch trong ổ khớp mà ngay cả người bình thường nếu không chú ý trong vận động, là việc cũng rất dễ rơi vào tình trạng này.

Ông Nguyễn Văn M., 65 tuổi, Hai Bà Trưng, Hà Nội, thường xuyên tập thể dục buổi sáng để giữ gìn sức khỏe, nhưng trong một lần tập đầu gối ông M. bỗng bị sưng to khiến ông đi lại rất khó khăn. Khi đi kiểm tra tại bệnh viện, ông M đã được bác sĩ chẩn đoán bị viêm màng hoạt dịch, tràn dịch máu ở khớp gối.

Ai cũng có thể bị

Theo TS.BS Nguyễn Văn Hùng, khoa cơ - xương - khớp Bệnh viện Bạch Mai, không chỉ các vận động viên thể thao, mà người thường xuyên phải làm việc nặng, vận động sai tư thế thường có nhiều nguy cơ bị chấn thương khớp, trong đó có hiện tượng viêm màng hoạt dịch, tràn dịch trong ổ khớp mà thường gặp nhất là ổ khớp gối (do khớp gối nông, to hơn cả).

Ngoài ra, những người mắc bệnh béo phì cũng có nhiều nguy cơ bị tràn dịch trong ổ khớp do đôi chân thường phải chịu sức ép từ trọng lượng cơ thể. Đặc biệt là những người có cơ địa dễ xuất huyết, bệnh nhân huyết áp đang điều trị bằng thuốc chống đông, người già bị viêm khớp từ trước sẽ rất dễ bị tổn thương, tràn dịch trong ổ khớp mặc dù có thể chỉ bị va chạm nhẹ trong sinh hoạt thông thường.

Bác sĩ Hùng cũng cho biết dịch trong ổ khớp bình thường rất ít, có tác dụng bôi trơn và nuôi dưỡng sụn khớp. Khi bị các vấn đề bất thường về khớp, dịch thường nhiều lên và thay đổi tính chất. Tình trạng tràn dịch khớp gối rất dễ được phát hiện thông qua thăm khám lâm sàng với các biểu hiện như sưng gối, tím gối, đau nhức vùng gối... Khi đã xác định ổ gối bị tràn dịch, các bác sĩ thường dùng biện pháp thông thường là chọc hút dịch. Tùy thuộc từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ quyết định số lần lấy cho đến khi sạch dịch.

Đối với những người có những rối loạn đông máu được xác định qua xét nghiệm, bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân băng ép, nghỉ ngơi trong một thời gian. Sau khi đã được kiểm soát đông máu, bệnh nhân sẽ được làm chọc hút dịch để loại bỏ dịch khớp bị tràn ra này.

Cũng theo bác sĩ Hùng, viêm màng hoạt dịch, tràn dịch trong ổ khớp tuy không phải là bệnh nan y nhưng vẫn có thể gây ra biến chứng nguy hiểm nếu như không được điều trị kịp thời. Những biến chứng thường thấy là thoái hóa khớp, cứng khớp không thể vận động. Ngoài ra, việc chọc hút quá nhiều cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, phá hủy khớp ảnh hưởng lên toàn bộ cơ thể người bệnh.

Đừng nên quá sức

Bác sĩ Hùng cho biết có rất nhiều yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến tình trạng viêm màng hoạt dịch, tràn dịch ổ khớp như tuổi cao, béo phì, ô nhiễm môi trường, nhiễm độc khi ăn uống, tiền sử bệnh lý gia đình..., trong đó yếu tố vận động là đáng chú ý hơn cả. Vận động quá sức như bê vác quá nặng, các tư thế xấu như quá gập, quá với... đều có thể ảnh hưởng xấu đến hệ xương khớp, lâu ngày gây nên các bệnh về xương khớp. Để phòng tránh các bệnh về xương khớp nói chung, cần tránh những động tác xấu, ai tư thế, tránh bê vác quá nặng. Trong sinh hoạt bình thường cần có các tư thế vận động tốt, nên chọn thế đứng, ngồi thoải mái nhất, tránh ngồi, đứng một tư thế quá lâu... Bác sĩ Hùng khuyến cáo tập thể dục rất tốt cho sức khỏe nhưng người dân nên chọn những bài tập vừa sức, tập những động tác quá khó, hoặc luyện tập quá lâu dẫn đến mệt mỏi hoặc gây ra những biến chứng khác.

Cùng với nhận định trên, Ths.Bs Phạm Văn Tú - chuyên khoa cơ xương khớp Bệnh viện Đại học Y - cũng cho rằng tập thể dục đặc biệt rất tốt với các bệnh nhân tim mạch, béo phì, loãng xương nhưng lại không tốt cho bệnh nhân thoái hóa khớp nếu tập luyện quá sức. Bác sĩ Tú giải thích hệ xương khớp của con người giống như cỗ máy, không vận động sẽ bị “oxy hóa”, vận động quá nhiều máy móc sẽ bị xuống cấp (con người sẽ bị thoái hóa) nhanh hơn. Vấn đề ở đây là phải vận động hợp lý, khi nào mệt thì dừng để nghỉ ngơi, không nên quá sức.

Xem chi tiết